Grootmeester van de moderne sport

Gepubliceerd op zondag 05 januari 2020 - 178 keer gelezen
Grootmeester van de moderne sport

Pim Mulier mag gerust de grootmeester van de moderne sport in Nederland worden genoemd. Hij introduceerde onder meer voetbal, hockey en tennis in ons land, was oprichter van diverse verenigingen en sportbonden en stond aan de wieg van sportevenementen als de Elfstedentocht en de Nijmeegse vierdaagse.

In Haarlem dragen onder meer een sportcomplex, een tennisvereniging, een Société en sinds kort ook een flatgebouw zijn naam. Ter ere van zijn 150e geboortedag werd in 2015 een heus Pim Mulier-jaar vol sportevenementen georganiseerd. Haarlemmers die in de veronderstelling leven dat Pim Mulier een echte mug is, komen echter bedrogen uit. Mulier werd geboren in het Friese dorpje Witmarsum in een gezin dat tot de gegoede burgerij hoorde. Zijn vader Tjepke Mulier was burgemeester van de gemeente waar Witmarsum onderdeel van uitmaakte. In 1876, de kleine Pim was twee jaar, verhuisde het gezin naar Haarlem waar het ging wonen in het 'Huis Barnaart'. Een statig herenhuis aan de Nieuwe Gracht met een stal voor twaalf paarden en een aparte ingang voor het dienstpersoneel.

Het fenomeen 'sport' bestond al (ver) voor Pim Mulier, maar er was niet of nauwelijks sprake van georganiseerde sport, competities of verenigingen. In de loop van de 19e eeuw veranderde dit en gingen mensen anders tegen sport aankijken. In dat tijdsgewricht speelde Pim Mulier een pioniersrol. Op 13-jarige leeftijd initieerde hij de eerste '100 yards race' in Nederland en was hij de drijvende kracht achter de eerste veldloop op Hollandse bodem. Bij beide wedstrijden wist hij zelf beslag te leggen op de eerste plaats. Mulier beoefende verder onder meer tennis, voetbal, rugby, bandy en schaatsen. Op 4-jarige leeftijd stond hij al op de ijzers bij de door zijn vader opgerichte Vereniging IJsclub voor Haarlem en Omstreken.

Oprichter sportbonden
Pim Mulier zelf staat bekend als (mede-)oprichter van onder meer de Nederlandse Voetbal- en Atletiekbond (nu: de KNVB), de Koninklijke Nederlandse Bond voor Lichamelijke Opvoeding, het Nederlandsch Olympisch Comité (nu: NOC*NSF), de Internationale Schaatsunie en de eerste tennisclub in Nederland (de Haarlemse Lawn-club). Ook werd dankzij hem op een bevroren vijver de eerste bandy-wedstrijd gespeeld, een voorloper van ijshockey waar ook het veldhockey uit voortkwam. En op basis van de notities die hij maakte tijdens een schaatstocht langs elf Friese steden werd de in 1909 de eerste officiële Elfstedentocht gehouden, waarbij Mulier tekende voor het ontwerp van het nog altijd felbegeerde elfstedenkruisje.

Mulier zou verder mede-oprichter zijn geweest van de (inmiddels Koninklijke) HFC, al betwijfelen historici de juistheid van die stelling. Zeker is wel dat Mulier een belangrijke rol heeft gespeeld in de opkomst van het georganiseerde voetbal, wat onder meer blijkt uit zijn schrijven aan toenmalig burgemeester Jordens waarin hij aangaf in gesprek te willen over de mogelijkheid om te mogen voetballen op de Koekamp. In reactie daarop liet de burgemeester weten bereid te zijn '...U de Koekamp in onderhuur af te staan als worstelperk voor U en Uw kornuitjes.'

Voortreffelijke gevolgen voor jongelui...
Zijn onvermoeibare inzet was er voornamelijk op gericht om, zoals hij zelf zei, '...zoveel mogelijk jongelui te laten delen in de voortreffelijke gevolgen van de sportbeoefening.' Dat doet vermoeden, zeker in combinatie met de foto's van Mulier op leeftijd, dat we te maken hebben met een altijd even vriendelijke opa-figuur. Volgens de overlevering was Mulier echter ook ongeduldig, impulsief, lichtgeraakt, autoritair, ijdel en niet in staat compromissen sluiten. Zo zien we maar weer dat ook helden niet perfect zijn. Maar buiten kijf staat dat 'onze' Pim Mulier een veelzijdig man was die een enorme rol van betekenis heeft gespeeld voor de sport in Nederland in het algemeen en in Haarlem in het bijzonder.


Tekst: Johan Tempelaar

De Société Pim Mulier eert Haarlemse sporthelden en ondersteunt jonge, talentvolle sporters. Aan de gevel van het Kennemer Sportcenter is de eregalerij 'Helden van Haarlem' gerealiseerd, met sporters die op het hoogste niveau actief zijn geweest en in hun tak van sport een grootse prestatie hebben geleverd. In elk nummer van de Haarlemste Stadsglossy HRLM wordt één van deze helden belicht. Bovenstaand artikel verscheen in de januari-februari editie 2020 van de HRLM.

  Share